Lezingen: Thematisch

Succes v/d Nederlandse architectuur

Succes v/d Nederlandse architectuur

Ons landje heeft een hoop architecten van wereldfaam: Rem Koolhaas, Ben van Berkel, Erick van Egeraat, Francine Houben, Sjoerd Soeters, Winy Maas.. om er maar enkele te noemen. Deze architecten realiseerden met hun bureaus niet alleen bijzondere projecten in Nederland, maar ook ver daarbuiten.

Meer

Industrieel Erfgoed

Industrieel Erfgoed

De laatste jaren is er steeds meer aandacht geweest voor industrieel erfgoed. Dit was anders 50 jaar geleden: toen werden gebouwen zodra ze niet meer voldeden direct gesloopt of stonden ze zo lang leeg dat ze langzaam wegteerden.

Maar in deze tijd, waarin duurzaamheid en hergebruik hoog op de agenda staat, is de herwaardering voor oude stationshallen, fabrieken, pakhuizen en energiecentrales groter dan ooit. Niet alleen vanwege praktische overwegingen, maar ook vanwege het besef dat deze karakteristieke gebouwen de moeite van het behouden waard zijn. Door slimme oplossingen met vaak veel oog voor natuurvriendelijkheid, ontstaan er zo karaktervolle nieuwe plekken in de stad: kantoren, culturele broedplaatsen,schitterende horecagelegenheden en sfeervolle woningen.

In deze lezing zullen we uiteenlopende voorbeelden zien, zowel in binnen- als buitenland.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Hedendaagse Spaanse Architectuur

Hedendaagse Spaanse Architectuur

Spanje heeft zeer veel te bieden op het gebied van moderne architectuur. Er zijn de laatste jaren prachtige conferentiecentra, musea en vliegvelden verschenen van Spaanse architecten en architectenbureaus.

Meer

Moderne museumarchitectuur

Moderne museumarchitectuur

Museumarchitectuur heeft de laatste decennia een grote bloei doorgemaakt. Het gebouw functioneert als het visitekaartje van de collectie en kan een stad op de kaart zetten, zoals is gebeurd met het Guggenheim (1997) in Bilbao.

We kijken in deze lezing naar bekende en minder bekende musea van sterarchitecten als Frank Gehry, Jean Nouvel, Oscar Niemeyer, Norman Foster en vele anderen. Verschillende stijlen komen aan bod, net als de specifieke eisen die een museum aan een gebouw stelt. Ook staan we stil bij Nederlandse voorbeelden, zoals de nieuwbouw van het Stedelijk Museum (Benthem Crouwel Architekten, 2012) in Amsterdam.

Als laatste natuurlijk ook aandacht voor het Eye Film instituut (2012) in Amsterdam, een bijzonder icoon ontworpen door Delugan Meissl Associated Architects.

<< terug naar overzicht "Lezingen: Thematisch".

Meer

Helsinki: architectuur & design

Helsinki: architectuur & design

Helsinki heeft prachtige architectuur. Een schitterend Art Deco station (1907-14) van Eliel Saarinen, de Finlandia Hall (1967-71) van Alvar Aalto en het spraakmakende moderne kunstmuseum Kiasma (1993-98) van Steven Holl.

Meer

New York City

New York City

The Big Apple: the city that never sleeps…

Meer

Berlijn

Berlijn

Berlijn heeft sinds de val van de Muur een grote transformatie ondergaan. De verdeelde stad moest weer één worden en de allure krijgen die passend werd geacht voor de hoofstad van Duitsland. Bij al deze projecten werden bekende architecten ingezet: Renzo Piano, Helmut Jahn, Jean Nouvel, Aldo Rossi, Daniel Libeskind, Rem Koolhaas en Sir Norman Foster.

Maar ook de architectuur in de jaren daarvoor is veelzijdig. Art nouveau uit het begin van de 20e eeuw, de bombastische architectuur uit de jaren ’20 en ’30 en de modernistische architectuur van de jaren ’60 met veel glas, beton en staal.  Vooral bij de architectuur uit de periode van de scheiding van oost en west (1949-90) zien we grote verschillen, zo heeft de wijk Friedrichshain opvallende wooncomplexen in de zogeheten ‘suikertaartstijl’. 

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Barcelona

Barcelona

Barcelona is bekend om haar Catalaans modernisme van Gaudí en Domènech i Montaner, maar ook de liefhebbers van moderne architectuur heeft zij veel te bieden!

Denk bijvoorbeeld aan het MACBA kunstmuseum van Richard Meier (1995), de schitterend kleurrijke overkapping van de Santa Caterina Markt (EMBT, 2005), de AGBAR toren van Jean Nouvel (2005) en het havengebied met de Vis van Frank Gehry (1992).

Barcelona is altijd een vooruitstrevende stad geweest. Rond 1900 werd dat zichtbaar in de prachtige huizen voor eigenzinnige kooplieden in de stijl van het Catalaans modernisme. Daarnaast werd het indrukwekkende Park Güell (Gaudí, 1914) en het Hospital de la Santa Creu i Sant Pau (Domènech i Montaner, 1930) gerealiseerd, één van de meest moderne ziekenhuizen van haar tijd. Toen in 1929 de Expo werd georganiseerd kwamen daar vele schitterende gebouwen bij, o.a. het Duits paviljoen van Mies van der Rohe herinnert daar aan. En met de Olympische Spelen van 1992 werd de stad verder vernieuwd, zo werd zij onder andere van schitterende telecommunicatietorens voorzien (Santiago Calatrava, Norman Foster). Wat opvalt in veel moderne projecten is de sterke sympathie van architecten voor het Catalaanse erfgoed, zo zijn er veel referenties aan typisch Spaans tegelgebruik (trencadís) en komt de Catalaanse boog veelvuldig terug.

In deze lezing zal er aandacht zijn voor de bekende en onbekende projecten. Zo kijken we naar het werk van de Catalaans modernisten, waarbij de Sagrada Familia van Gaudí niet wordt vergeten. Maar ook moderne projecten en stedebouwkundige ontwikkelen zullen behandeld worden. Daarnaast worden de verschillende diverse wijken van de stad niet vergeten.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Moderne architectuur in Chicago

Moderne architectuur in Chicago

Na een grote brand van 1871 ontstond er een ongekende bouwwoede met opvallende hoogbouw van o.a. Louis Sullivan. Niet voor niets is de Chicago School of Architecture nog steeds een begrip. Dit zette zich door in de jaren ’20 met prachtige Art Deco. Na de tweede wereldoorlog kwam de tweede Chicago School op gang met o.a. veel gebouwen van Ludwig Mies van der Rohe.

Dat moderne architectuur nog steeds een hoge prioriteit heeft zien we als we kijken naar Millenium Park: Paviljoens van Frank Gehry, Zaha Hadid en UNStudio, een moderne uitbreiding van het kunstmuseum van Renzo Piano en “the cloud gate” van Anish Kapoor.

Ook kijken we in deze lezing naar gebouwen buiten het centrum. Het Illinois Instite of Technology: een universiteitscomplex ontworpen door Ludwig Mies van der Rohe met recente uitbreidingen van Rem Koolhaas en Helmut Jahn. En natuurlijk de beroemde prairiehuizen van Frank Lloyd Wright: het Robie house en de vele huizen in Oak Park.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Architectuur in Rotterdam

Architectuur in Rotterdam

Rotterdam is wellicht de meest spraakmakende stad op het gebied van architectuur in Nederland. Projecten die elders geen draagvlak vinden, worden in Rotterdam gebouwd, waarbij het soms lijkt: hoe grootser hoe beter.

Moderne woningen in beton in de jaren ’30, de eerste galerijflat van Nederland, de primeur met een autovrij winkelhart en de voortrekker op het gebied van de herontwikkeling van een voormalig havengebied. Daarnaast lijkt de lijst beroemde architecten en –bureaus eindeloos: J.J.P. Oud, H. A. Maaskant, Broekbakema, OMA en ga zo maar door.

We bekijken de meest spraakmakende projecten en plaatsen deze in een bredere context. Idealisme, wederopbouw, de maakbare samenleving, het zijn allemaal ideeën die we hierin terugvinden. Maar daarnaast gaan we verder. Is er een typische lijn te ontdekken, een Rotterdamse stijl of aanpak? En hoe kan het dat in de no-nonsense stad die Rotterdam vaak genoemd wordt, de meest spraakmakende en vaak duurste projecten gerealiseerd worden? Waarom nu juist hier kubuswoningen en de Weena? Wil de stad graag een voortrekkerpositie of heeft zij juist geen eigen stijl en waait zij met alle winden mee? En als laatste: getuigen al deze spraakmakende projecten van lef of dendert de stad juist al jaren concessieloos voort.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Architectuur in China – 2 lezingen

Architectuur in China – 2 lezingen

China staat volop in de belangstelling met haar spectaculaire architectuur en haar grootse projecten. In deze serie van 2 lezingen volop aandacht voor de architectuur van dit bijzondere land.

Tijdens de eerste lezing zullen we kijken naar de historische Chinese architectuur. Aan de hand van diverse bijzondere tempels, de Chinese Muur, De Verboden Stad en diverse andere projecten krijgen we een goed beeld van de traditionele Chinese architectuur met haar kenmerken en symboliek. Verder komen de grootste bouwperiode van de periode sinds Mao (1893 – 1976) aan bod: o.a. het Plein van de Hemelse Vrede.

De tweede lezing kijken we naar de moderne architectuur in China. O.a. de beroemde stadions van de Olympische Spelen van 2008, de Expo in Shanghai van 2010 met o.a. de Nederlandse inzending en diverse bijzondere wolkenkrabbers, kantoorgebouwen en opmerkelijke stadsontwikkelingen..Bijna nergens lijken de ontwikkelingen in de architectuur sneller te gaan dan in China.

<< pagina terug

Meer

Moderne Architectuur in China

Moderne Architectuur in China

China heeft de laatste jaren een enorme transformatie ondergaan. Steden worden op spectaculaire wijze vernieuwd en het ene na het andere prestigieuze project volgt elkaar op.

Meer

Kopenhagen

Kopenhagen

Kopenhagen is een stad die volop in verandering is. Het waterfront heeft de laatste jaren prachtige gebouwen gekregen: het operagebouw (Henning Larsen, 2005), het nieuwe Koninklijke theater (Lundgaard & Tranberg, 2008) en de Koninklijke bibliotheek met haar moderne uitbreiding (Schmidt Hammer Lassen, 1999). Maar er is meer: zo vinden er grootste stedenbouwkundige uitbreidingen plaats, o.a. Sydhavn van het Nederlandse bureau Soeters van Eldonk en wordt er druk gebouwd aan de volwaardige wijk Ørestad, met grote namen als BIG, Jean Nouvel, Daniel Libeskind en vele anderen. Verder zijn er spraakmakende kunstmusea: het Louisiana Museum van moderne kunst, het Arken museum van moderne kunst  (Søren Robert Lund, 1996) en het Odrupgaard Kunstmuseum, schitterend uitgebreid door Zaha Hadid (2005).

Maar Kopenhagen heeft nog een extra aantrekkingskracht: ze is door middel van de spectaculaire Øresund-brug verbonden met haar Zweedse zusterstad Malmö, waar we onder andere het Västra Hamnen havengebied vinden met haar duurzame principes en de spectaculaire Turning Torso (2005) van Santiago Calatrava.

Natuurlijk zal er in deze lezing ook aandacht zijn voor het meer bekende Kopenhagen: het prachtig zeventiende-eeuws stadshart, de hippe buurtjes, de chique winkelstraat Strøget en de hippiewijk Vrijstad Christiania.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Wolkenkrabbers: de race for the sky

Wolkenkrabbers: de race for the sky

De wolkenkrabber is niet meer weg te denken uit de skyline van vele wereldsteden, toch is zij nog maar ruim een eeuw oud.

Burj-KhalifaMet de uitvinding van de lift werd het mogelijk om steeds
hoger te bouwen, allereerst in baksteen. Maar met de ontwikkeling van materialen als gewapend beton, staal en industrieel glas leken de mogelijkheden ineens onbeperkt. Vooral in de Verenigde Staten ontstond een ware Race for the Sky. New York en Chicago bouwden om-en-om de hoogste torens, denk aan gebouwen als het Chrysler Building (1930) en Empire State Building (1931) in New York en de Willis (Sears) Tower (1973) in Chicago. En dit ging door: In Azië verrezen torens als de Petronas Twin Towers (1998) in Maleisië en de Tapei 101 (2004) in Taiwan. En vergeet Dubai niet: de Burj Kalifa met haar 828 meter hoogte is begin 2010 geopend. De race for the sky is nog lang niet afgelopen, het lijkt wel hét prestige project voor vele landen. Groter, hoger, meer futuristisch. En dat terwijl de eerste wolkenkrabber in Nederland met 12 verdiepingen nog steeds een wolkenkrabber genoemd wordt. In deze lezing dan ook een ode aan dit fenomeen: wat is een wolkenkrabber, wat zijn de records in de laatste 100 jaar en hoe hoog kunnen we uiteindelijk gaan?

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Amsterdam: rondom het IJ

Amsterdam: rondom het IJ

Het gebied rondom het IJ is volop in ontwikkeling. Het begon met de herontwikkeling van het Oostelijk Havengebied met haar pakhuizen en woongebieden Java en KNSM o.a. Verder is aan de oostzijde inmiddels ook plan ODE (OosterDoksEiland) zichtbaar met o.a. het Double Tree hotel, de openbare bibliotheek en het conservatorium.

Vervolgens ging de aandacht naar de westkant met de graansilo’s, woongebouw Silodam en natuurlijk de grote woonblokken op Westerdok. Daarnaast is hier in het water inmiddels Wester IJdock verschenen.

Maar ook noord is in ontwikkeling: plan Overhoeks, met de oude Shell Toren en het EYE Film instituut en het NSDM terrein, wat ontwikkeld wordt als een culturele broedplaats. En als laatste natuurlijk Centraal Station Amsterdam: het prachtige rijksmonument van Cuypers en Van Gendt wordt gerenoveerd en aangepast aan de moderne tijd met o.a. het metrostation van de Noord Zuid lijn.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Wereldreligie & Gebedshuizen

Wereldreligie & Gebedshuizen

Katholicisme, Jodendom, boeddhisme, hindoeïsme, taoïsme, Islam, het zijn maar enkele van de religies van de wereld.

Niet alleen horen we er steeds meer over op de reizen die we maken, ook in Nederland zijn er steeds meer mensen die verschillende geloven aanhangen. Wat zijn nu de kenmerken van deze geloven en wat is het verschil tussen bijvoorbeeld het boeddhisme en het hindoeïsme? Hierbij kijken we naar hoe zich dat vertaalt naar de verschillende gebedshuizen. We behandelen zeer uiteenlopende voorbeelden in binnen- en buitenland, zien wat haar essentiële kenmerken zijn en staan stil bij symboliek van verschillende geloven. Wereldreligie & gebedshuizen architectuur in een notendop.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

De 21e eeuw: Duurzaam bouwen

De 21e eeuw: Duurzaam bouwen

Hedendaagse architectuur: eenvoud, milieubewust en inventieve oplossingen in een mooi jasje, dat is de architectuur van nu.

We zijn het decorachtige postmodernisme voorbij en hoewel de expressie van een gebouw zeker belangrijk is, gaat het er ook om welke plaats een project inneemt in de maatschappij.

Groene architectuur en duurzame architectuur zijn belangrijke termen geworden. Gebouwen en projecten moeten energiezuinig zijn en het liefst van groene energie gebruik maken, bouwmaterialen moeten eerlijk verkregen zijn en een gebouw moet lange tijd meekunnen. Dat betekent veelal flexibele gebouwen die in de toekomst aangepast kunnen worden aan nieuwe eisen.

Dat dit zeker geen saaie architectuur hoeft op te leveren zullen we zien aan de hand van verschillende prominente woningbouwprojecten, groene wijken en stedenbouwkundige plannen.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Spaanse architectuurgeschiedenis

Spaanse architectuurgeschiedenis

Een lezing over de veelzijdige Spaanse architectuur tot 1900. Spanje neemt een bijzonderde plaats in binnen de architectuurgeschiedenis van Europa, met name door de Arabische invloeden in het verleden. Mede daardoor wordt zij vaak onderbelicht in de architectuurgeschiedenis, onterecht, want er zijn juist prachtige gebouwen te zien. Wat hierbij opvalt is het respect wat Spanjaarden voor hun gebouwen hadden in het verleden, zo werden aanpassingen aan een kathedraal gedaan met behoud van de oude façade erachter. Mede hierdoor laten sommige gebouwen honderden jaren bouwgeschiedenis zien.

We beginnen de lezing met Romaanse, Visigotische en Romaanse architectuur. Vervolgens komen de Arabische invloeden aan bod; puur Arabisch, maar ook de combinatie tussen Arabische architectuur en westerse architectuur, zoals we die in de Mozárabe en Mudéjar terug vinden.

Daarna zien we dat Spanje haar blik weer meer richting de rest van Europa richt en verschijnen er ook hier Gotische, Renaissance en Barokke bouwwerken, al blijft Spanje haar eigenheid trouw met bijvoorbeeld de rijke plattereske stijl.

Enkele hoogtepunten: Romeins aquaduct (Segovia), San Pedro de la Nave (Campillo), Klooster Santa María la Real de las Huelgas (Burgos), La Mezquita (Córdoba), het Alhambra (Granada), Real Alcàzar (Sevilla), Escorial (omgeving Madrid) en verder o.a. de kathedralen van Salamanca, Sevilla, Burgos en Segovia.

NB: Mocht u meer verdieping willen, dan kan deze lezing ook over 2 lezingen verdeeld worden. De eerste lezing gaat dan over Romaanse, Visigotische, Romaanse, Mozárabe en Mudéjar architectuur, de tweede lezing over Gotische, Renaissance en Barokke architectuur.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Wederopbouw na WOII (NL)

Wederopbouw na WOII (NL)

De jaren 1945-1970: een periode van wederopbouw van steden, grote woningbouwprojecten en radicale stadsvernieuwingen.

Na de Tweede Wereldoorlog richtte Nederland zich, mede dankzij de buitenlandse Marshall-hulp, op de wederopbouw: herstel van havens, industrie, infrastructuur en steden. Daarnaast moest woningnood bestreden worden, in jaren ’50 ‘volksvijand nummer 1’.

Direct na de bevrijding komen de eerste plannen voor woningbouw op tafel. Vanwege de schaarste aan bouwmaterialen begint men te experimenteren met alternatieve bouwmaterialen of nieuwe industriële bouwwijzen. Systeem- of montagebouw is het toverwoord. Met voorgefabriceerde betonnen elementen wilde men zo snel mogelijk een groot aantal woningen uit de grond stampen, deels om het gebrek aan baksteen op te vangen en deels om de productie van woningen zo snel mogelijk op te voeren. Nadeel is dat grote hoeveelheden gelijke delen nodig zijn om de kosten te drukken. Zo ontstaan wijken met rij na rij dezelfde flats en huizen, waarin geen variatie mogelijk is. De meest gangbare woningtypen worden de doorzonwoning en de galerijflat.

Daarnaast is er een grote aandacht voor verkeer. Niet alleen heropgebouwde steden  moeten goed voor de auto bereikbaar zijn (Rotterdam), maar ook bestaande steden worden opengebroken waarbij het oude stedelijk weefsel moet wijken voor de auto (Amsterdam, Utrecht). Daarbij gaat men uit van een scheiding van functies: werken in de binnenstad, wonen daarbuiten. Projecten als Hoog Catharijne in Utrecht en de Bijlmermeer in Amsterdam zijn daar een direct gevolg van.

Het was een radicale periode in de Nederlandse architectuur, waar langzamerhand steeds meer protest van de bevolking op kwam… Historisch besef en de desillusie van de eerste projecten maakten een einde aan deze periode en leidden de jaren ’70 in met haar herbergzaamheid en woonerven.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

100 jaar Nederlandse architectuur

100 jaar Nederlandse architectuur

In deze lezing kijken we naar de ontwikkeling van de Nederlandse architectuur van de laatste 100 jaar. Chronologisch behandelen we de verschillende perioden.

Zo is er aandacht voor functionele architectuur: lichte huizen, galerijflats, stadsuitbreidingen ten behoeve van het verkeer en veel gebruik van beton en glas. Daarnaast kijken we naar meer traditionele architectuur in de vorm van woningbouw, behoedzame stadsvernieuwing en grote raadhuizen.

Natuurlijk is er ook aandacht voor diverse woonexperimenten en staan we stil bij de laatste 20 jaar waarin de Nederlandse architectuur een grote vlucht heeft genomen als gevolg van verschillende grote, internationaal opererende Nederlandse architectenbureaus.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer