Lezingen: Thematisch

Scandinavisch design met Ikea

Scandinavisch design met Ikea

Het design van de noordelijke landen lijkt populairder dan ooit! Marimekko, het glaswerk van iittala en prachtig meubilair van Arne Jacobsen en Alvar Aalto. Maar naast de bekende klassiekers zijn er ook vele indrukwekkende hedendaagse ontwerpers, niet alleen voor grote designhuizen maar natuurlijk ook voor IKEA!

In deze lezing bekijken we bekende en onbekende ontwerpen, zowel voor hoogwaardige merken als ook de geliefde IKEA succesnummers.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Bruggen

Bruggen

Een lezing special gewijd aan bruggen. Verbindingswegen en en barricades, hangbruggen, tuibruggen en vakwerkbruggen, soms functioneel, soms echte kunstwerken.

We kijken in deze lezing naar sommige van de beroemde klassiekers, zoals de Brooklyn Bridge en de Golden Gate Bridge, maar het accent zal liggen op moderne bruggen. Spectaculaire bruggen van Norman Foster, Santiago Calatrava en Zaha Hadid o.a, maar ook zeker werken van Ben van Berkel, Hans van Heeswijk en vele andere bureaus.

Natuurlijk zien we veel buitenlandse bruggen, maar ook onze Nederlandse bruggen worden zeker niet vergeten.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Architectuur van treinstations

Architectuur van treinstations
Spectaculaire treinstations: een ode aan het reizen.

Treinstations zijn sinds het eind van de 19e eeuw vaak de paradepaardjes van een stad geweest. Maar zeker de laatste jaren zijn er veel station bijgekomen of spectaculair vernieuwd. Veel steden hebben starchitects aangetrokken en in deze lezing bekijken we de meest spannende projecten. Van New York City naar Mumbai, van Luik naar Madrid.. Maar natuurlijk worden ook onze recente Nederlandse stations niet vergeten.

De nadruk zal dan ook liggen op de moderne architectuur, al zullen enkele klassiekers niet worden vergeten.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Succes v/d Nederlandse architectuur

Succes v/d Nederlandse architectuur

Ons landje heeft een hoop architecten van wereldfaam: Rem Koolhaas, Ben van Berkel, Erick van Egeraat, Francine Houben, Sjoerd Soeters, Winy Maas.. om er maar enkele te noemen. Deze architecten realiseerden met hun bureaus niet alleen bijzondere projecten in Nederland, maar ook ver daarbuiten.

Meer

Industrieel Erfgoed

Industrieel Erfgoed

De laatste jaren is er steeds meer aandacht geweest voor industrieel erfgoed. Dit was anders 50 jaar geleden: toen werden gebouwen zodra ze niet meer voldeden direct gesloopt of stonden ze zo lang leeg dat ze langzaam wegteerden.

Maar in deze tijd, waarin duurzaamheid en hergebruik hoog op de agenda staat, is de herwaardering voor oude stationshallen, fabrieken, pakhuizen en energiecentrales groter dan ooit. Niet alleen vanwege praktische overwegingen, maar ook vanwege het besef dat deze karakteristieke gebouwen de moeite van het behouden waard zijn. Door slimme oplossingen met vaak veel oog voor natuurvriendelijkheid, ontstaan er zo karaktervolle nieuwe plekken in de stad: kantoren, culturele broedplaatsen,schitterende horecagelegenheden en sfeervolle woningen.

In deze lezing zullen we uiteenlopende voorbeelden zien, zowel in binnen- als buitenland.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Hedendaagse Spaanse Architectuur

Hedendaagse Spaanse Architectuur

Spanje heeft zeer veel te bieden op het gebied van moderne architectuur. Er zijn de laatste jaren prachtige conferentiecentra, musea en vliegvelden verschenen van Spaanse architecten en architectenbureaus.

Meer

Moderne museumarchitectuur

Moderne museumarchitectuur

Museumarchitectuur heeft de laatste decennia een grote bloei doorgemaakt. Het gebouw functioneert als het visitekaartje van de collectie en kan een stad op de kaart zetten, zoals is gebeurd met het Guggenheim (1997) in Bilbao.

We kijken in deze lezing naar bekende en minder bekende musea van sterarchitecten als Frank Gehry, Jean Nouvel, Oscar Niemeyer, Norman Foster en vele anderen. Verschillende stijlen komen aan bod, net als de specifieke eisen die een museum aan een gebouw stelt. Ook staan we stil bij Nederlandse voorbeelden, zoals de nieuwbouw van het Stedelijk Museum (Benthem Crouwel Architekten, 2012) in Amsterdam.

Als laatste natuurlijk ook aandacht voor het Eye Film instituut (2012) in Amsterdam, een bijzonder icoon ontworpen door Delugan Meissl Associated Architects.

<< terug naar overzicht "Lezingen: Thematisch".

Meer

Klassieke architectuur

Klassieke architectuur

De oudheid heeft in vele periodes tot de verbeelding gesproken. De heldere indeling, harmonische zuilenrijen, heroïsche tableaus en het gebruik van marmer zijn maar enkele elementen. Zij werd gezien als de ideale stijl voor imposante, statige gebouwen.

In deze lezing kijken we naar haar ontwikkeling. We beginnen met een paar hoogtepunten uit het oude Rome en Griekenland en zien hoe dit vertaald werd in de Renaissance. Denk aan architecten als Michelangelo (1475 – 1564), Brunneleschi (1377 -1446) en Palladio (1508 – 1580). De gulden snede, materiaalkeuzes en opmerkelijke interpraties komen hierbij aan bod.

Maar we kijken verder: ook in de 19e eeuw werden er nog volop neoklassieke gebouwen neergezet. En zelfs tot op de heden vinden we de verwijzingen terug.

Wat is nu de kracht van deze architectuur, wat zijn haar kenmerken en hoe heeft zij de architectuur beïnvloed?  Natuurlijk worden hierbij de hoogtepunten in Nederland niet  vergeten.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Amsterdamse School Architectuur

Amsterdamse School Architectuur

De Amsterdamse School architecten zagen zichzelf als kunstenaars: individuele expressie was dan ook één van de belangrijkste kenmerken. Hun gebouwen van baksteen kenmerken zich door de vele erkers en torentjes, glas-in-lood ramen, decoratief gebruik van smeedwerk en bijzondere metselverbanden.

Verder waren zij sterk idealistisch: zij geloofden dat mooie, goed ontworpen architectuur kon bijdragen aan het geluk van de mensen die hun gebouwen gebruikten. Dit komt ook tot uiting in de vele woningbouw die zij hebben gerealiseerd, welke mede het gevolg was van de Woningwet uit 1901.

In deze lezing behandelen we de belangrijkste werken, zoals diverse woningbouwprojecten, waarbij Het Schip (Amsterdam, 1917-21) van Michel de Klerk een hoogtepunt is. Ook meer flamboyante werken zullen aan bod komen, zoals het  Scheepvaarthuis (diverse architecten, Amsterdam, 1913-16 en 1926-28) en Park Meerwijk (diverse architecten, 1917-18) in Bergen NH. Natuurlijk is er ook aandacht voor de vele bruggen en prachtig ontworpen straatmeubilair.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Art Nouveau & Art Deco Architectuur

Art Nouveau & Art Deco Architectuur

De Art Nouveau stroming ontstond tussen ca 1890 en 1910. Men wilde een architectuur die paste bij de veranderde maatschappij.

Als gevolg van de industrialisatie, de toegenomen stedelijkheid, de hang naar ambachtelijkheid en de zoektocht naar zelfexpressie, zien we dat overal in Europa deze nieuwe vorm van architectuur opkwam. Art Nouveau geheten in Frankrijk en België, Jugendstil in Duitsland, Wiener Secession in Oostenrijk en Catalaans Modernisme in Spanje. De ene stijl is meer floraler, de andere meer strakker, maar allen hebben gemeen dat het leidde tot een verassende, sterk decoratieve architectuur met een groot gebruik van nieuwe materialen als smeedijzer, grote glaspartijen en ambachtelijke decoratie als mooi gesneden houtwerk en tegeltableau’ s. Niet alleen het exterieur werd zorgvuldig vormgegeven, ook het interieur inclusief het meubilair werd aandacht aan besteed: een gebouw werd een gesamtkunstwerk.

Na de Eerste Wereldoorlog kwam een volgende stroming op: De Art Deco. Deze stroming heeft haar hoogtepunt in de jaren van het interbellum en was niet alleen in Europa zichtbaar, maar was ook sterk vertegenwoordigd in de VS.  Nu juist strakke vormgeving, geometrische patronen, luxe moderne materialen en invloeden van exotische culturen als de Azteken. Art Deco werd een eerbetoon aan de nieuwe tijd: snelheid, reizen en het grote kapitaal.

In deze lezing staan we stil bij het gedachtegoed van beide stromingen en behandelen we vele hoogtepunten, zowel in eigen land als daarbuiten. Van Haarlem naar Wenen, met een uitstapje naar het Barcelona van Gaudí, om uiteindelijk via spectaculaire filmhuizen in Amerika uit te komen bij haar spraakmakende wolkenkrabbers in Art Deco stijl, waarvan het Chryslergebouw (William van Alen, New York City, 1930) wellicht het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld is.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Bauhaus

Bauhaus

Het Bauhaus was één van de meest invloedrijke scholen voor architectuur en design aan het begin van de 20e eeuw.

Opgericht door de architect Walter Gropius in het Duitse Weimar in 1919, ging men ervan uit dat het creëren van een mooiere omgeving kon leiden tot een betere maatschappij. Hierbij was het belangrijk dat het onderscheid tussen ambachten en kunst zou wegvallen: alle disciplines moesten verenigd worden tot één Gesamtkunstwerk. Dat dit einddoel weerspiegeld zou worden in architectuur, spreekt al uit de naam. Zo hebben onder ander de kunstenaars Paul Klee (1879 – 1940) en Wassily Kandinsky (1866 – 1944) hun eigen huizen gebouwd.

Omdat ook experimenteren met de nieuwste materialen voorop stond, zien we dat het Bauhaus in haar korte bestaansperiode verschillende stijlen heeft ondergebracht.

In 1933 werd het Bauhaus gesloten door de Nazi’s maar haar gedachtegoed zou nog decennia lang invloed uitoefenen. Verschillende prominente architecten vertrokken naar de VS, waar hun ideeën en werk verder invloed uit zouden oefenen (O.a. Mies van der Rohe, Marcel Breuer en Walter Gropius). Ook in andere landen verschenen wijken volgens de Bauhaus ideeën, o.a. in Tel Aviv.  Deze lezing gaat over de ideologie van het Bauhaus, haar belangrijkste architecten en haar wereldwijde invloed.

NB: Deze lezing kan aangepast worden aan uw persoonlijke smaak. Zo kan de lezing alleen over het Bauhaus gaan en haar invloed, maar ook gecombineerd worden met De Stijl beweging (1917-1931) in Nederland. 

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Architectuur in China – 2 lezingen

Architectuur in China – 2 lezingen

China staat volop in de belangstelling met haar spectaculaire architectuur en haar grootse projecten. In deze serie van 2 lezingen volop aandacht voor de architectuur van dit bijzondere land.

Tijdens de eerste lezing zullen we kijken naar de historische Chinese architectuur. Aan de hand van diverse bijzondere tempels, de Chinese Muur, De Verboden Stad en diverse andere projecten krijgen we een goed beeld van de traditionele Chinese architectuur met haar kenmerken en symboliek. Verder komen de grootste bouwperiode van de periode sinds Mao (1893 – 1976) aan bod: o.a. het Plein van de Hemelse Vrede.

De tweede lezing kijken we naar de moderne architectuur in China. O.a. de beroemde stadions van de Olympische Spelen van 2008, de Expo in Shanghai van 2010 met o.a. de Nederlandse inzending en diverse bijzondere wolkenkrabbers, kantoorgebouwen en opmerkelijke stadsontwikkelingen..Bijna nergens lijken de ontwikkelingen in de architectuur sneller te gaan dan in China.

<< pagina terug

Meer

Moderne Architectuur in China

Moderne Architectuur in China

China heeft de laatste jaren een enorme transformatie ondergaan. Steden worden op spectaculaire wijze vernieuwd en het ene na het andere prestigieuze project volgt elkaar op.

Meer

Modernisme: less is more

Modernisme: less is more

Het Modernisme, ook wel Functionalisme of Internationale Stijl genoemd, was een belangrijke architectuurstroming tussen 1925-1960.

Uitgaande van het principe ‘Form follows Function’ (uitspraak Louis Sullivan) moest de vormgeving van een gebouw voortkomen uit de functie en werd ornamentiek als overbodig gezien. Dit wordt ook duidelijk uit een andere beroemde uitspraak: ‘Less is More’ (uitspraak Mies van der Rohe): met een minimum aan materialen gebouwen met een maximale zeggingskracht creëren. We zien bij deze architectuur dan ook het gebruik van toen nog moderne materialen als gewapend beton, staal en glas, heldere kleuren en perfectie in uitvoering. Dit alles zou moeten leidden tot ‘gezonde’ gebouwen met volop licht, lucht en ruimte. 

We kijken naar haar idealistische ideeën en de liefde voor industrialisatie en zien het werk van internationale grootmeesters als Mies van der Rohe (1886 – 1969) en Le Corbusier (1887 – 1965), die het huis als een woonmachine zag. Daarnaast komen vroge voorbeelden als de Weissenhofsiedlung (Stuttgart, 1927) en de daaruit voorkomende CIAM (Congrès internationaux d’architecture moderne beweging aan bod. Natuurlijk zullen we ook enkele Nederlandse voorbeelden behandelen: De Van Nelle Fabriek (Rotterdam, 1931) en het Sonneveld huis (Rotterdam 1933) van Brinkman & Van der Vlught en de Eerste Openluchtschool voor het Gezonde Kind (Amsterdam, 1930) en Zonnestraal (Hilversum, 1931) van Duiker.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Wolkenkrabbers: de race for the sky

Wolkenkrabbers: de race for the sky

De wolkenkrabber is niet meer weg te denken uit de skyline van vele wereldsteden, toch is zij nog maar ruim een eeuw oud.

Burj-KhalifaMet de uitvinding van de lift werd het mogelijk om steeds
hoger te bouwen, allereerst in baksteen. Maar met de ontwikkeling van materialen als gewapend beton, staal en industrieel glas leken de mogelijkheden ineens onbeperkt. Vooral in de Verenigde Staten ontstond een ware Race for the Sky. New York en Chicago bouwden om-en-om de hoogste torens, denk aan gebouwen als het Chrysler Building (1930) en Empire State Building (1931) in New York en de Willis (Sears) Tower (1973) in Chicago. En dit ging door: In Azië verrezen torens als de Petronas Twin Towers (1998) in Maleisië en de Tapei 101 (2004) in Taiwan. En vergeet Dubai niet: de Burj Kalifa met haar 828 meter hoogte is begin 2010 geopend. De race for the sky is nog lang niet afgelopen, het lijkt wel hét prestige project voor vele landen. Groter, hoger, meer futuristisch. En dat terwijl de eerste wolkenkrabber in Nederland met 12 verdiepingen nog steeds een wolkenkrabber genoemd wordt. In deze lezing dan ook een ode aan dit fenomeen: wat is een wolkenkrabber, wat zijn de records in de laatste 100 jaar en hoe hoog kunnen we uiteindelijk gaan?

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Postmodernisme: ‘less is a bore’

Postmodernisme: ‘less is a bore’

Het postmodernisme was een reactie op het modernisme en had haar bloeiperiode in de jaren 1960-2000. Al wordt er ook tegenwoordig nog postmodernistisch gebouwd.

Het modernisme met haar credo ‘Less is More’ (Mies van der Rohe) is in de ogen van architecten die postmodernistisch bouwen te zakelijk en emotieloos. Industrialisatie, standaardisering, gebouwen die overal ter wereld hetzelfde eruit zien: het levert geen goede architectuur op. Elk gebouw moet uniek zijn, de gevoelens van de ontwerper weergeven en als het even kan ook gevoelens bij de beschouwer oproepen. Bij het ontwerpen maken ze gebruik van vele verschillende stijlen, materialen en kleuren, alles kan. Zo zien we vaak verwijzingen naar de locatie, niet zelden op een speelse manier. De geestelijk vader van het postmodernisme was de Amerikaan Robert Venturi die de beroemde uitspraak ‘Less is More’ vertaalde naar ‘Less is a bore’ en stil stond bij de toenmalige nieuwe reclamearchitectuur: gebouwen als uithangbord.

Verder komen vele visionaire projecten aan bod, onder andere van Robert Venturi, Frank Gehry (o.a. Guggenheim Bilbao, 1997), Piet Blom, Sjoerd Soeters, Michael Graves, Alessandro Mendini en Coop Himmelb(l)au. Laatste twee werkten samen met Michele de Lucchi en Philippe Starck aan het Nederlandse pronkstuk van het postmodernisme: het Groninger museum (1994).

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Wereldreligie & Gebedshuizen

Wereldreligie & Gebedshuizen

Katholicisme, Jodendom, boeddhisme, hindoeïsme, taoïsme, Islam, het zijn maar enkele van de religies van de wereld.

Niet alleen horen we er steeds meer over op de reizen die we maken, ook in Nederland zijn er steeds meer mensen die verschillende geloven aanhangen. Wat zijn nu de kenmerken van deze geloven en wat is het verschil tussen bijvoorbeeld het boeddhisme en het hindoeïsme? Hierbij kijken we naar hoe zich dat vertaalt naar de verschillende gebedshuizen. We behandelen zeer uiteenlopende voorbeelden in binnen- en buitenland, zien wat haar essentiële kenmerken zijn en staan stil bij symboliek van verschillende geloven. Wereldreligie & gebedshuizen architectuur in een notendop.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

De 21e eeuw: Duurzaam bouwen

De 21e eeuw: Duurzaam bouwen

Hedendaagse architectuur: eenvoud, milieubewust en inventieve oplossingen in een mooi jasje, dat is de architectuur van nu.

We zijn het decorachtige postmodernisme voorbij en hoewel de expressie van een gebouw zeker belangrijk is, gaat het er ook om welke plaats een project inneemt in de maatschappij.

Groene architectuur en duurzame architectuur zijn belangrijke termen geworden. Gebouwen en projecten moeten energiezuinig zijn en het liefst van groene energie gebruik maken, bouwmaterialen moeten eerlijk verkregen zijn en een gebouw moet lange tijd meekunnen. Dat betekent veelal flexibele gebouwen die in de toekomst aangepast kunnen worden aan nieuwe eisen.

Dat dit zeker geen saaie architectuur hoeft op te leveren zullen we zien aan de hand van verschillende prominente woningbouwprojecten, groene wijken en stedenbouwkundige plannen.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Architectuurstromingen”.

Meer

Spaanse architectuurgeschiedenis

Spaanse architectuurgeschiedenis

Een lezing over de veelzijdige Spaanse architectuur tot 1900. Spanje neemt een bijzonderde plaats in binnen de architectuurgeschiedenis van Europa, met name door de Arabische invloeden in het verleden. Mede daardoor wordt zij vaak onderbelicht in de architectuurgeschiedenis, onterecht, want er zijn juist prachtige gebouwen te zien. Wat hierbij opvalt is het respect wat Spanjaarden voor hun gebouwen hadden in het verleden, zo werden aanpassingen aan een kathedraal gedaan met behoud van de oude façade erachter. Mede hierdoor laten sommige gebouwen honderden jaren bouwgeschiedenis zien.

We beginnen de lezing met Romaanse, Visigotische en Romaanse architectuur. Vervolgens komen de Arabische invloeden aan bod; puur Arabisch, maar ook de combinatie tussen Arabische architectuur en westerse architectuur, zoals we die in de Mozárabe en Mudéjar terug vinden.

Daarna zien we dat Spanje haar blik weer meer richting de rest van Europa richt en verschijnen er ook hier Gotische, Renaissance en Barokke bouwwerken, al blijft Spanje haar eigenheid trouw met bijvoorbeeld de rijke plattereske stijl.

Enkele hoogtepunten: Romeins aquaduct (Segovia), San Pedro de la Nave (Campillo), Klooster Santa María la Real de las Huelgas (Burgos), La Mezquita (Córdoba), het Alhambra (Granada), Real Alcàzar (Sevilla), Escorial (omgeving Madrid) en verder o.a. de kathedralen van Salamanca, Sevilla, Burgos en Segovia.

NB: Mocht u meer verdieping willen, dan kan deze lezing ook over 2 lezingen verdeeld worden. De eerste lezing gaat dan over Romaanse, Visigotische, Romaanse, Mozárabe en Mudéjar architectuur, de tweede lezing over Gotische, Renaissance en Barokke architectuur.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Wederopbouw na WOII (NL)

Wederopbouw na WOII (NL)

De jaren 1945-1970: een periode van wederopbouw van steden, grote woningbouwprojecten en radicale stadsvernieuwingen.

Na de Tweede Wereldoorlog richtte Nederland zich, mede dankzij de buitenlandse Marshall-hulp, op de wederopbouw: herstel van havens, industrie, infrastructuur en steden. Daarnaast moest woningnood bestreden worden, in jaren ’50 ‘volksvijand nummer 1’.

Direct na de bevrijding komen de eerste plannen voor woningbouw op tafel. Vanwege de schaarste aan bouwmaterialen begint men te experimenteren met alternatieve bouwmaterialen of nieuwe industriële bouwwijzen. Systeem- of montagebouw is het toverwoord. Met voorgefabriceerde betonnen elementen wilde men zo snel mogelijk een groot aantal woningen uit de grond stampen, deels om het gebrek aan baksteen op te vangen en deels om de productie van woningen zo snel mogelijk op te voeren. Nadeel is dat grote hoeveelheden gelijke delen nodig zijn om de kosten te drukken. Zo ontstaan wijken met rij na rij dezelfde flats en huizen, waarin geen variatie mogelijk is. De meest gangbare woningtypen worden de doorzonwoning en de galerijflat.

Daarnaast is er een grote aandacht voor verkeer. Niet alleen heropgebouwde steden  moeten goed voor de auto bereikbaar zijn (Rotterdam), maar ook bestaande steden worden opengebroken waarbij het oude stedelijk weefsel moet wijken voor de auto (Amsterdam, Utrecht). Daarbij gaat men uit van een scheiding van functies: werken in de binnenstad, wonen daarbuiten. Projecten als Hoog Catharijne in Utrecht en de Bijlmermeer in Amsterdam zijn daar een direct gevolg van.

Het was een radicale periode in de Nederlandse architectuur, waar langzamerhand steeds meer protest van de bevolking op kwam… Historisch besef en de desillusie van de eerste projecten maakten een einde aan deze periode en leidden de jaren ’70 in met haar herbergzaamheid en woonerven.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

100 jaar Nederlandse architectuur

100 jaar Nederlandse architectuur

In deze lezing kijken we naar de ontwikkeling van de Nederlandse architectuur van de laatste 100 jaar. Chronologisch behandelen we de verschillende perioden.

Zo is er aandacht voor functionele architectuur: lichte huizen, galerijflats, stadsuitbreidingen ten behoeve van het verkeer en veel gebruik van beton en glas. Daarnaast kijken we naar meer traditionele architectuur in de vorm van woningbouw, behoedzame stadsvernieuwing en grote raadhuizen.

Natuurlijk is er ook aandacht voor diverse woonexperimenten en staan we stil bij de laatste 20 jaar waarin de Nederlandse architectuur een grote vlucht heeft genomen als gevolg van verschillende grote, internationaal opererende Nederlandse architectenbureaus.

<< terug naar overzicht “Lezingen: Thematisch”.

Meer

Functionalisme in Nederland

Functionalisme in Nederland

Het Functionalisme, in Nederland vaak het Nieuwe Bouwen genoemd, was een belangrijke architectuurstroming tussen 1925-1960.

Meer